Cilt 5, Sayı 9, Sayfalar 33 - 65 2014-01-13

GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER

Işın Çelebi [1]

840 2579

There is a general increasing in commodity price after the year of 2002. In this price increasing, developing Asian countries have an important role. The examination which are about this issue has demonstrated that the demand shock which arises from developing countries affects commodity price significantly. Morever, speculative petroleum demand have increased in this period and it is obviously clear that it have also affected rising commodity price. Commodity prices have decreased quickly with lowered demand after the global financing crisis in 2008. Not only developing countries but also developed countries have an important role in reincreasing commodity price because of their used monetary and fiscal policy(quickly rising in public investment and quickly decreasing in interests). After the global crisis, although the gold price has rising quickly because of the sense that this metal is without risk(safe haven), the petroleum and metal prices have rising because of increasind demand and bother in petroleum supply. It is obviously considered as a restraint that the current higher commodity prices than it was. In this period, Turkey was trying to transform global crisis into opportunity, and the decreasing demand from Europe was balanced with the export to African and Middle East countries. Morever, the cost of external financing which was decreased to the minimum of the history was balanced with private sector investment. In this period, the high commodity price have harmed Turkey’s balance of current account as a current deficit. The ratio of current deficit to gross domestic product(GDP) have arrived at 10% and excluding petroleum and natural gas imports, there was a balance an current account. In the period of easily reaching to the external financing sources, any problem did not emergence from the financing of current account.
2002 yılı sonrasında emtia fiyatlarında genel bir artış olduğunu görülmektedir. Bu fiyat artışlarında; gelişmekte olan Asya ülkelerinin önemli bir payı olduğu açık ve net olarak bilinmektedir.Bu doğrultuda yapılan incelemeler, gelişmekte olan ülkelerden kaynaklanan talep şoklarının, fiyatları önemli oranda etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, spekülatif petrol talebinin bu dönemde arttığıve yükselen fiyatlar üzerinde etkili olduğu görülmektedir. 2008'de yaşanan küresel finansal kriz sonrasında emtia fiyatları azalan talep sonrasında hızla düşmektedir. Hem gelişmekte olan hem de gelişmiş ekonomilerin para ve maliye politikası tepkileri (kamu yatırımlarındaki hızlı artışlar ve faizlerin hızlı bir şekilde düşürülmesi) emtia fiyatlarının tekrar artmasına sebep olmaktadır. Kriz sonrası altın fiyatları bu metalin risksiz varlık "safe haven" olarak görülmesinden dolayı hızla yükselirken, petrol ve metal fiyatları artan talep ve petrol özelindeki arz sıkıntıları nedeniyle artmaktadır. Emtia fiyatlarının geçmiş ortalamalarına göre bu denli yüksek seyretmesi ekonomik toparlanmanın önünde bir engel olarak görülebilir. Bu dönemde Türkiye küresel krizi fırsata dönüştürmeye çalışmakta olup ihraç malları için Avrupa tarafından azalan talep, Afrika ve Orta Doğu ülkelerine ihracatımızın artması ile dengelenmiştir. Tarihsel olarak en düşük seviyelere inen dış finansman maliyeti ile özel sektör yatırımları canlı tutulmuştur. Bu dönemde yüksek emtia fiyatlarının ülkemiz ekonomisine olan zararı özellikle cari işlemler açığı üzerinden olmuştur. Cari işlemler açığının yıllık gelire (GSYİH) oranı %10 seviyelerine olaşmakla birlikte (2011), petrol ve doğal gaz ithalatı hariç tutulduğunda cari işlemlerimiz dengede görünmektedir. Kolayca dış finansman kaynaklarına ulaşabildiğimiz bu dönemde cari işlemlerin finansmanında bir sıkıntı yaşanmamıştır.
  • Alquist, R., and L. Kilian. “What Do WeLearn From the Price of Crude Oil Futures? ” Journal of AppliedEconometrics. Vol. 25. No. 4.2010. pp. 539–73.
  • Analysis.Journal of theEuropeanEconomicAssociation. Vol. 10. No. 5. pp. 1059–83.
  • Başçı, Erdem. “Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri”. 2012. İstanbul BigPara
  • Clarida, R., J. Gali, and M. Gertler. 2001. “Optimal Monetary Policy in Open vsClosedEconomies: An IntegratedApproach.” AmericanEconomicReview. Vol. 91. No. 2.pp. 248–52.
  • Commodity Research Bureau The CRB Commodity Year Book-2013 Fundamental Market Research
  • Çelebi, Işın. “Türkiye’nin Dönüşüm Yılları”. 2012. İstanbul.
  • Hamilton. J.D. 2009. “CausesandConsequences of theOilShock of 2007–2008.” NBER Working Paper No.150002. http://go.worldbank.org/4ROCCIEQ50 Indexmundi
  • Kilian. L. 2008. “The Economic Effects of Energy Price Shocks.” Journal of Economic Literature. Vol. 46. No. 4. pp. 871–909.
  • Kilian. L..and D.P. Murphy. 2010. “The Role of Inventories and SpeculativeTradingin the Global Market for CrudeOil.” CEPR DiscussionPaper. No. 7753.
  • Lippi. F.. and A. Nobili. 2012. “Oil and the Macroeconomy: A Quantitative Structural Nasdaq The World Bank Data tr.investing
  • Unalmış Deren-Unalmış İbrahim- Derya Unsal Filiz “On the Sources and Consequences of Oil Price Shocks. The role of Storege” IMF EconomicReviewvol 60. No:4 2012 International Monetary Fund.
  • World Bank Commodity Price Data (Pink Sheet)
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Işın Çelebi
E-posta: jfrs@marmara.edu.tr

Bibtex @ { marufacd4558, journal = {Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi}, issn = {1309-1123}, address = {Marmara Üniversitesi}, year = {2014}, volume = {5}, pages = {33 - 65}, doi = {}, title = {GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Çelebi, Işın} }
APA Çelebi, I . (2014). GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5 (9), 33-65. Retrieved from http://e-dergi-marmara.dergipark.gov.tr/marufacd/issue/501/4558
MLA Çelebi, I . "GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER". Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 5 (2014): 33-65 <http://e-dergi-marmara.dergipark.gov.tr/marufacd/issue/501/4558>
Chicago Çelebi, I . "GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER". Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 5 (2014): 33-65
RIS TY - JOUR T1 - GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER AU - Işın Çelebi Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 33 EP - 65 VL - 5 IS - 9 SN - 1309-1123- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER %A Işın Çelebi %T GLOBAL KRİZİN EMTİA PİYASALARI ÜZERİNE ETKİLERİ VE GELİŞMELER %D 2014 %J Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi %P 1309-1123- %V 5 %N 9 %R %U